Türkiye, üç tarafı denizler ile çevrili bir ülke olarak her sahilde ve açık denizde her mevsim farklı balıkları özellikle amatör anlamda olta balıkçılığı ile tutmak için uygun bir ülkedir. Ancak dünya genelinde çok eski zamanlardan bu yana yapılan araştırmalar sayesinde ortaya çıkarılan solunar teori, balık tutma aktivitesi için ay takviminin takip edilmesinin büyük bir avantaj sağladığını da göstermiştir.
Balık tutma aktivitesinin ay takvimine göre takip edilmesi ilişkisi, solunar teori olarak adlandırılırken; bu teori ilk defa 1926 yılında John Alden Knight tarafından geliştirilmiştir. Ay ve güneşin konumlarına bağlı olarak balıkların nasıl bir etkinlik içerisinde bulunduğunu ve ayın gelgit ile çekim gücü üzerindeki etkilerini göz önünde tutarak balıkların hareketlerini de belirlemeyi sağlamıştır.
Ay takvimine göre balık tutmak için evreler aşağıdaki şekilde dörde ayrılır ve bu evrelere göre de balıkların hareketlilikleri yine farklılık gösterir.
Günün belirli dönemlerinde de özellikle 4 kritik zaman bölümünde majör ve minör saat aralıkları ortaya çıkarken, bu dönemlerde balık aktiviteleri değişebilir ve doğru balık tutma zamanı belirlenebilir.
İlk iki dönem majör dönem olarak ifade edilirken, bu dönemde ay ya tepededir ya da en alttadır ve 3’er saat süren bu dönemlerde balık aktivitesi en üst seviyeye ulaşır. Sonraki iki dönem ise minör dönem olarak adlandırılırken her biri 1,5 saat sürer ve ayın doğuşu ve batışına denk gelirken, balık aktiviteleri orta seviyeye düşer.
Balık tutma faaliyetinde ay takvimine ve ayın hareketlerine dikkat edilirse, en iyi balık tutma püf noktaları aşağıdaki şekilde sıralanabilir.
Ay hareketliliği bir yana Türkiye'de balık tutma takvimine bakıldığında 12 ay ve 4 mevsime göre balıkların tutulabileceği dönemler ve her dönemde balık hareketlilikleri ile balık çeşitlilikleri birbirinden farklı olarak görülmektedir.
Kışın en sert olduğu Ocak-Şubat aylarında balık metabolizması yavaşlarken, soğuk su nedeni ile balık yakalama fırsatı düşüş gösterirken, bu mevsimlerde iyi bir hazırlık ve sabır ile özellikle denizlerde mezgit ve istavrit ve tatlı sularda da turna tutulabilir.
İlkbaharın girişini ifade eden Mart ve Nisan aylarında denizlerde su sıcaklığı arttıkça balıklar dipten ayrılmaya başlar ve bu geçiş döneminde balık tutma ihtimali de artış gösterir. Ülkemiz yasalarına göre Nisan ayı itibari ile balık av yasağı başlasa da olta balıkçılığında tüm denizlerde kefal ve levrek ve tatlı sularda da alabalık ile sazan tutma ihtimali artış gösterecektir.
Yazın girişi ile birlikte deniz ve tatlı sularda balık dünyası hareketlenirken, su sıcaklığının ideal seviyeye gelmesi olta balıkçıları için avantaj sağlar. Özellikle denizlerde karagöz ve çipura artışı görülürken, yasak bulunmayan bölgelerde tatlı sularda da sazan avı yapılabilir.
Yazın en sıcak dönemlerinde özellikle gündüz saatlerinde balık serinlemek için denizin dibine doğru kaçarken, gece avı sırasında LRF veya spin balıkçılığı gibi yöntemler ile levrek ve istavrit tutmak mümkündür. Ayrıca tatlı sularda yayın balığı bu dönemde görülebilir.
Özellikle deneyimli balıkçılar Eylül-Ekim aralığını altın dönem olarak ifade ederken, hem su sıcaklığı hem balık hareketliliğinde bir denge elde edilir. Bu denge döneminde de özellikle denizlerde lüfer, palamut ve levrek tatlı sularda da turna bolluğu görülebilir.
Kasım ile Aralık ayları aralığında kış kendini göstermeye başlarken, soğuyan su ile birlikte balık türleri azalır ve hareketlilik düşer. Dip avları tercih edilebilirken, bu dönemde levrek ve mezgit tatlı suda da turna iyi ekipmanlar ile yakalanabilir.
Ülkemizde Tarım ve Orman Bakanlığı her yıl yayınladığı genelge ile balık yasağını açıklarken, bazı balıkların tür bazında yakalanması, bazılarının boy olarak kriterize edilmesi ve bazı bölgelerde de olta balıkçılığının dahi yasak tutulması ön plana çıkmaktadır.
Gerek yasaklı dönemler gerek ay hareketlerine göre avantajlı dönemler gerek ise ülkemizdeki iklimsel koşullara göre farklı dönemler göz önünde tutularak balık tutma aktiviteleri doğru şekilde planlanabilir. Bu planlamaya uygun bir şekilde ihtiyaç duyulacak tüm balıkçılık ekipmanları ve ihtiyaçlar konusunda da Arkay Ticaret olarak tüm kategorilerimiz sizlere yılın 365 günü zengin çeşitler ve uygun fiyatlar ile hizmet vermektedir.
Türkiye iklimi açısından Eylül ile Nisan arasında av yasağı bulunmadığında balık tutmak mümkün olurken, en ideal dönem ise Ekim ve Kasım şeklinde altın dönem olarak görülür.
Ayın dolunay, yeniay, hilal ve çeyrek olması gibi durumlar balıkların hareketliliğini ve balık tutma dönemlerini etkiler.
Gün içerisinde ay hareketine göre de güneşin doğuşu ve batışı sırasında yani ayın batışı ve yükselişi sırasında balık tutmak idealdir.
